ที่มาและการจดทะเบียน
ชื่อจริงของคนไทยเกือบทั้งหมดมาจากภาษาบาลีและสันสกฤต ส่วนชื่อเล่นมักเป็นคำไทยสั้น ๆ พยางค์เดียว และไม่จำเป็นต้องเกี่ยวข้องกับชื่อจริงเลย สองระบบนี้อยู่คู่กันมานาน และทำงานคนละหน้าที่ รายการนี้อธิบายเฉพาะรากศัพท์ของชื่อจริง คือคำนั้นแปลว่าอะไรตามพจนานุกรม ส่วนความหมายที่ครอบครัวให้กับชื่อเป็นอีกเรื่องหนึ่ง และเราไม่นำสองอย่างนี้มาปนกัน
ความหมายที่แสดงคือความหมายของคำตามพจนานุกรม ไม่ใช่การทำนายเรื่องของเด็ก การแจ้งเกิดและการสะกดในทะเบียนให้ยึดตามสำนักทะเบียนในพื้นที่
23 / 23
อรุณ (สันสกฤต aruṇa)
แสงเช้า ยามรุ่งสาง
แสงและท้องฟ้า
ทิพฺย (สันสกฤต divya)
เป็นของสวรรค์ วิเศษเหนือสามัญ
แสงและท้องฟ้า
จนฺทฺร (สันสกฤต candra)
ดวงจันทร์ และเป็นชื่อวันต้นสัปดาห์
แสงและท้องฟ้า
ทิน + กร
ผู้ทำให้เกิดวัน หมายถึงดวงอาทิตย์
แสงและท้องฟ้า
ปภา (บาลี pabhā)
แสงสว่าง ความเปล่งปลั่ง
แสงและท้องฟ้า
ปริ + ชา
ความรอบรู้ ความสามารถที่เกิดจากปัญญา
ความรู้และปัญญา
ปญฺญา (บาลี paññā)
ความรอบรู้ ความเข้าใจอย่างถ่องแท้
ความรู้และปัญญา
ญตฺต
ผู้รู้ นักปราชญ์ ใช้เป็นส่วนต้นของชื่อหลายชื่อ
ความรู้และปัญญา
วิชย (บาลี vijaya)
ชัยชนะ
ความรู้และปัญญา
ธน (บาลี dhana)
ทรัพย์สิน ความมั่งคั่ง
ทรัพย์และความเจริญ
สิรี (บาลี sirī)
มิ่งขวัญ ความรุ่งเรือง สง่าราศี
ทรัพย์และความเจริญ
รตน (บาลี ratana)
แก้ว ของมีค่า
ทรัพย์และความเจริญ
วฑฺฒน (บาลี vaḍḍhana)
ความเจริญ ความงอกงาม
ทรัพย์และความเจริญ
กมล (สันสกฤต kamala)
ดอกบัว ในภาษาไทยใช้ในความหมายว่าใจด้วย
ดอกไม้และธรรมชาติ
มาลา (บาลี mālā)
ดอกไม้ พวงมาลัย
ดอกไม้และธรรมชาติ
ปุปฺผ (บาลี puppha)
ดอกไม้
ดอกไม้และธรรมชาติ
ชื่อพรรณไม้
ไม้ดอกสีแดงที่ปลูกทั่วไป เป็นคำที่ใช้เป็นชื่อได้โดยตรง
ดอกไม้และธรรมชาติ
เมตฺตา (บาลี mettā)
ความรักความปรารถนาดีต่อผู้อื่น
คุณธรรม
กรุณา (บาลี karuṇā)
ความสงสารที่นำไปสู่การช่วยเหลือ
คุณธรรม
สทฺธา (บาลี saddhā)
ความเชื่อมั่น ความเลื่อมใส
คุณธรรม
วร (บาลี vara)
สิ่งประเสริฐที่ผู้ใหญ่ให้แก่ผู้น้อย
คุณธรรม
สุตา (สันสกฤต sutā)
ลูกสาว ใช้ในความหมายว่าหญิงสาวด้วย
คุณธรรม
ชนก (บาลี janaka)
ผู้ให้กำเนิด บิดา
คุณธรรม
ชื่อจริงคือชื่อที่ปรากฏในสูติบัตร ทะเบียนบ้าน บัตรประชาชน และหนังสือเดินทาง ส่วนชื่อเล่นเป็นชื่อที่ครอบครัวตั้งให้และใช้กันในชีวิตประจำวัน แม้ในที่ทำงานหลายแห่งก็ยังเรียกกันด้วยชื่อเล่น ข้อดีของระบบนี้คือชื่อจริงไม่จำเป็นต้องออกเสียงง่าย จึงเลือกคำที่มีความหมายดีและยาวได้ แต่ข้อควรระวังก็ตามมา คือครอบครัวมักคุ้นกับชื่อเล่นจนไม่ได้ตรวจทานชื่อจริงอย่างจริงจัง ทั้งที่ชื่อจริงคือชื่อที่จะติดตัวไปในเอกสารทุกฉบับ
ชื่อไทยจำนวนมากเป็นคำสมาสหรือคำสนธิ เช่น ทินกร มาจาก ทิน ที่แปลว่าวัน รวมกับ กร ที่แปลว่าผู้ทำ จึงหมายถึงดวงอาทิตย์ ไม่ใช่การนำความหมายของสองคำมาวางต่อกันเฉย ๆ การแยกพยางค์แล้วแปลทีละพยางค์จึงมักให้ผลที่ผิด หากต้องการตรวจสอบความหมายของคำใดคำหนึ่ง พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสภาเป็นแหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้จริง ต่างจากเว็บไซต์ทำนายชื่อที่ไม่ได้ระบุที่มา
ธรรมเนียมทักษาซึ่งกำหนดว่าคนเกิดวันใดควรเลี่ยงพยัญชนะกลุ่มใด เป็นธรรมเนียมที่แพร่หลายจริงและหลายครอบครัวยังใช้อยู่ เราจึงบันทึกไว้ในฐานะธรรมเนียม แต่ไม่มีหลักฐานว่าพยัญชนะต้นของชื่อส่งผลต่อชีวิตของเด็ก และเราไม่นำเสนอว่าเป็นเช่นนั้น สิ่งที่ตรวจสอบได้จริงคือความหมายของคำและการสะกดในเอกสาร ส่วนการจะทำตามธรรมเนียมหรือไม่ เป็นการตัดสินใจของครอบครัว
